Max Theiler gba Nobel Prize in Physiology or Medicine ní 1951 fún àwọn àwárí nípa yellow fever àti ọ̀nà láti dojú kọ ọ́. A bí i ní Pretoria ní 1899, ó sì di apá ìwádìí àgbáyé. Àlàyé yìí wo àṣeyọrí ìtàn; kì í ṣe ìmọ̀ràn àjẹsára fún òde òní.
Theiler kẹ́kọ̀ọ́ ní South Africa kí ó tó lọ fún ẹ̀kọ́ ìṣègùn síwájú ní Britain. Ó wọ ẹ̀ka tropical medicine ní Harvard ní 1922, ó sì lọ sí Rockefeller Foundation ní 1930. Ìrìnàjò náà so ìbẹ̀rẹ̀ Áfíríkà pọ̀ mọ́ àwọn ilé ìwádìí tí iṣẹ́ tí Nobel mọ̀ ti dàgbà.
Apá pàtàkì kan ni mímú kí yellow fever rọrùn láti ṣe ìwádìí nínú yàrá. Ìtàn Nobel ṣàlàyé ipa rẹ̀ nínú fífi hàn pé virus ló ń fa àrùn náà, kì í ṣe bakteria. Ó tún sọ bí lílo eku ṣe dín owó ìwádìí kù ju iṣẹ́ àtijọ́ tí ó lo ọ̀bọ lọ.
Ojú ìwé àlàyé Nobel tọ́ka sí 1937 gẹ́gẹ́ bí ọdún tí Theiler gba irú virus tí agbára rẹ̀ rọ̀, tí a ń pè ní 17D. Èyí di ìpìlẹ̀ àjẹsára fún ènìyàn. Ọdún yẹn jẹ́ ti ìdàgbàsókè; ẹ̀bùn 1951 mọ iṣẹ́ náà lẹ́yìn náà, kì í ṣe ìbẹ̀rẹ̀ rẹ̀.
Nítorí náà ìtàn náà so ọ̀pọ̀ àṣeyọrí pọ̀: lílóye ohun tó ń fa àrùn, dídá ọ̀nà ìdánwò sílẹ̀ àti yíyí ìwádìí sí ọ̀nà ìdènà tó wúlò. Fífún onímọ̀ kan ní ẹ̀bùn kò túmọ̀ sí pé kò sí àwọn alábàáṣiṣẹ́, ilé iṣẹ́ àti ìmọ̀ tí àwọn mìíràn ti kó jọ.
Fún ẹni tó fẹ́ mọ àṣeyọrí Áfíríkà ní sayẹ́ǹsì, iṣẹ́ Theiler fi àwòrán tó kọjá yàrá kan tàbí ààlà orílẹ̀-èdè hàn. Ó tún ṣàlàyé ìdí tí ọjọ́ tó péye fi ṣe pàtàkì nínú ìtàn. Àwárí, ìdàgbàsókè àti ọlá lè yà ní ọ̀pọ̀ ọdún; yíya wọn sọ́tọ̀ ń jẹ́ kí àṣeyọrí náà yé wa.
