Wangari Maathai di obìnrin Áfíríkà àkọ́kọ́ tó gba Nobel Peace Prize ní 2004. Ẹ̀bùn náà mọ ìlówósi tó so ìdàgbàsókè tó ń bá a lọ, ìjọba tiwantiwa àti àlàáfíà pọ̀. Wíwo ìṣẹ̀lẹ̀ yẹn sẹ́yìn fi iṣẹ́ tí ẹ̀kọ́ sayẹ́ǹsì àti ṣíṣètò àwọn ènìyàn jọ jẹ́ apá rẹ̀ hàn.
A bí Maathai ní Nyeri, Kenya, ní 1940. Ó kẹ́kọ̀ọ́ yunifásítì ní United States kí ó tó tẹ̀ síwájú nínú doctorate ní Germany àti Kenya. Ó gba doctorate ní University of Nairobi ní 1971. Ìtàn Nobel tún ṣe àkọsílẹ̀ bí ó ṣe kọ́ àwọn akẹ́kọ̀ọ́ nípa àwọn ẹ̀yà ara ẹranko.
Ní 1977 ó dá Green Belt Movement sílẹ̀, ó ń gba àwọn obìnrin níyànjú láti gbin igi kí wọ́n lè dojú kọ ìbàjẹ́ àyíká. Àkọsílẹ̀ Nobel so iṣẹ́ náà pọ̀ mọ́ ewu tó dojú kọ ohun tí agbẹ ń fi gbé. Igi kì í ṣe àmì lásán; ó kan ilẹ̀, ohun àmúṣọrọ̀ àti ìgbésí ayé.
Ọ̀nà ẹgbẹ́ náà tún so iṣẹ́ agbègbè pọ̀ mọ́ kíkópa obìnrin àti ẹ̀tọ́ tiwantiwa. Ẹ̀bùn 2004 kò ya àbójútó àyíká kúrò nínú àwọn ọ̀ràn wọ̀nyí. Apá ìtumọ̀ rẹ̀ ni mímọ̀ pé iṣẹ́ àyíká lè kan ẹni tí a ń gbọ́ ohùn rẹ̀ nínú ìpinnu tó kan àwùjọ.
Fún ẹni tó ń ṣe àyẹ̀wò iṣẹ́ àyíká lónìí, ìtàn yìí ń fún wa ní ìbéèrè tó wúlò. Ta ló ń kópa nínú ìpinnu? Ta ló ń tọ́jú igi lẹ́yìn gbígbìn? Báwo ni iṣẹ́ ṣe ń ṣe àwọn ará ibẹ̀ láǹfààní? Fọ́tò gbígbìn igi nìkan kò lè dáhùn wọn.
A yẹ kí a sọ àṣeyọrí Maathai pẹ̀lú ọdún rẹ̀, kí a má ṣe fi hàn gẹ́gẹ́ bí ẹ̀bùn tuntun. Ohun tó jẹ́ kó ṣì wúlò ni ìbáṣepọ̀ ìmọ̀, ètò àti kíkópa aráàlú tó ṣàlàyé. Ìṣẹ̀lẹ̀ 2004 ń fi àṣeyọrí Áfíríkà hàn nípasẹ̀ iṣẹ́ àpapọ̀ tó ń tẹ̀ síwájú àti ọlá ẹnìkọ̀ọ̀kan.