Nobel Theiler nke 1951 nyere nsọpụrụ mgbanwe n’ịchọpụta yellow fever

Max Theiler natara Nobel Prize in Physiology or Medicine na 1951 maka nchọpụta banyere yellow fever na ụzọ e si alụso ya ọgụ. A mụrụ ya na Pretoria na 1899, o mechara sonye na nyocha gafere mba. Akụkọ a na-ele ihe mere n’oge gara aga, ọ bụghị ndụmọdụ ọgwụ mgbochi taa.

Theiler gụrụ ụfọdụ akwụkwọ na South Africa tupu ọ gaa n’ihu n’ọzụzụ ọgwụ na Briten. Ọ sonyeere ngalaba ọrịa ebe okpomọkụ na Harvard na 1922, gaa Rockefeller Foundation na 1930. Ụzọ ahụ jikọtara mmalite Afrịka na ụlọ ọrụ ebe nyocha Nobel mechara sọpụrụ toro.

Otu akụkụ dị mkpa bụ ime ka ọ dịrị mfe ịmụ yellow fever n’ụlọ nyocha. Akụkọ Nobel kọwara enyemaka ya n’ịmụta na virus, ọ bụghị bakteria, na-ebute ọrịa ahụ. Ọ kọwakwara otú iji oke mee ule si belata ego ma e jiri ya tụnyere ọrụ mbụ jiri enwe.

Peeji eziokwu Nobel kwuru na 1937 bụ afọ Theiler nwetara ụdị virus a mere ka ike ya belata, nke aha ya bụ 17D. Ọ ghọrọ ntọala ọgwụ mgbochi mmadụ. Ụbọchị ahụ so n’akụkọ mmepe; onyinye 1951 bịara mesịa nye nsọpụrụ, ọ bụghị mgbe ọrụ ahụ malitere.

Ya mere akụkọ ahụ gụnyere ihe ndị jikọrọ ọnụ: ịghọta ihe na-ebute ọrịa, ịmepụta ụzọ ule na iji nchọpụta wuo ụzọ mgbochi bara uru. Inye otu onye sayensị onyinye apụtaghị na usoro ndị a mere n’enweghị ndị ọrụ ibe, ụlọ ọrụ ma ọ bụ ihe ndị nyocha ndị ọzọ mere.

Maka ndị chọrọ ịmata ihe ọma Afrịka na sayensị, ọrụ Theiler na-agbasawanye echiche gafee otu ụlọ nyocha ma ọ bụ ókè mba. Ọ na-egosikwa ihe mere ụbọchị ziri ezi ji dị mkpa. Nchọpụta, mmepe na nsọpụrụ nwere ike ịdị ọtụtụ afọ iche; ikewapụ ha na-eme ka ihe ọ rụzuru doo anya.