Ahmed Zewail ya samu kyautar Nobel ta kimiyyar sinadarai a 1999 saboda binciken da ya yi da femtosecond spectroscopy. Aikin ya shafi yadda masana suke lura da sauye-sauye cikin ɗan lokaci ƙwarai. Wannan babban ci gaban tarihi ne, ba sanarwar sabuwar ganowa ko kyauta a shekarar 2026 ba.
An haifi Zewail a Damanhur, Masar, a 1946. Ya yi karatu a Jami’ar Alexandria kafin ya ci gaba da ilimi a Amurka. Aikin bincikensa ya kai shi California Institute of Technology a 1976. Bayanin Nobel ya nuna yana Caltech a lokacin da ya samu kyautar.
Femtosecond ɗaya shi ne kaso ɗaya cikin miliyan na kaso ɗaya cikin biliyan na daƙiƙa. A cikin wannan lokaci ƙanƙani, atom suna iya sake tsari yayin da haɗin sinadarai ke samuwa ko warwarewa. Bayyana kayan farawa da sakamakon ƙarshe kaɗai ba ya amsa abin da ke faruwa a tsakaninsu.
Hanyoyin Zewail sun yi amfani da gajerun hasken laser domin bincikar wannan lokaci. Bayanin Nobel ya nuna ci gaban ƙarshen shekarun 1980 da ya ba da damar bin sauyin sinadarai da ƙarin bayani. Wannan sabon tsarin aunawa ne, ba kyamarar yau da kullum mai ɗaukar ƙaramin hoto ba.
Ga ɗalibai, aikin ya nuna yadda kayan bincike suke sauya tambayoyin da kimiyya za ta iya yi. Sanin cewa wani sauyi ya faru ya bambanta da bin matakansa. Ingantacciyar hanyar aunawa tana iya raba abin da ake ganin ya faru nan take zuwa matakan da za a bincika.
Kyautar 1999 ta kuma haɗa tushen ilimi a Masar da aikin bincike na ƙasashe daban. Duka suna cikin tarihin. Yaba wa masanin bai kamata ya ɓoye dakunan gwaje-gwaje, horo da fasahar da suka ba shi damar aiki ba. Waɗannan su ne tushen da masu bincike na gaba za su dogara da shi.