Wangari Maathai ta zama mace ta farko daga Afirka da ta karɓi kyautar Nobel ta zaman lafiya a 2004. Kyautar ta gane gudummawar da ta haɗa ci gaba mai ɗorewa, dimokuraɗiyya da zaman lafiya. Duban wannan tarihi yana nuna yadda horon kimiyya da shirya jama’a suka kasance cikin babban aiki guda.
An haifi Maathai a Nyeri, Kenya, a 1940. Ta yi karatun jami’a a Amurka kafin ƙarin binciken digirin digirgir a Jamus da Kenya. Ta samu digirin daga Jami’ar Nairobi a 1971. Tarihin Nobel ya kuma bayyana koyar da ilimin sassan jikin dabbobi a cikin aikinta na ilimi.
A 1977 ta kafa Green Belt Movement, tana ƙarfafa mata su dasa bishiyoyi domin magance lalacewar muhalli. Bayanin Nobel ya danganta aikin da barazanar da ke fuskantar hanyoyin rayuwar manoma. Bishiya a nan ba alama kawai ba ce; tana da alaƙa da ƙasa, albarkatu da rayuwar yau da kullum.
Hanyar ƙungiyar ta kuma haɗa aikin gida da shigar mata cikin al’amura da haƙƙin dimokuraɗiyya. Kyautar 2004 ba ta ware kare muhalli daga waɗannan batutuwa ba. Wani ɓangaren muhimmancinta shi ne gane cewa aikin muhalli yana iya shafar wanda ake saurara wajen yanke shawarar al’umma.
Ga masu tantance ayyukan muhalli a yau, tarihin yana kawo tambayoyi masu amfani maimakon dabara guda ta kowane wuri. Wa ke shiga yanke shawara? Wa ke kula da bishiyoyi bayan dasawa? Ta yaya aikin ke amfani ga mutanen wurin? Hoton dasa bishiya shi kaɗai ba zai amsa waɗannan ba.
Ya kamata a bayyana nasarar Maathai tare da tarihinta, ba a gabatar da ita a matsayin sabuwar kyauta ba. Har yanzu tana da amfani saboda alaƙar ilimi, tsari da shigar jama’a da ta nuna. Nasarar 2004 tana bayyana ƙwarewar Afirka ta aikin haɗin kai mai ɗorewa da kuma karrama mutum ɗaya.