Láti lóye àwọn ṣọ́ọ̀ṣì Lalibela tí a gbẹ́ sínú àpáta, a gbọdọ̀ wo ààyè tó yí wọn ká àti ilé náà. Àlàyé UNESCO World Heritage sọ nípa ṣọ́ọ̀ṣì mọ́kànlá láti àkókò ìtàn àárín ní ilẹ̀ olókè Ethiopia. Àtúpalẹ̀ yìí lo àkọsílẹ̀ òṣìṣẹ́ tí kò ní ọjọ́ ìtẹ̀jáde, tí a kà ní Ọktoba 30, 2026.
Ọ̀nà tí a gbà kọ́ wọn jẹ́ apá pàtàkì iye wọn. Dípò so òkúta pọ̀ gẹ́gẹ́ bí odi àṣà, àwọn tó kọ́ wọn gbẹ́ ilẹ̀kùn, fèrèsé, òpó àti àwọn apá míì sínú àpáta. Ọ̀nà omi, kòtò àti ọ̀nà ayẹyẹ mú iṣẹ́ kọjá ààlà ṣọ́ọ̀ṣì kan, ó sì so ilé mọ́ ìrìn ènìyàn.
UNESCO sọ nípa ẹgbẹ́ ńlá méjì ní apá méjèèjì odò tí a ń pè ní Jordan. Biete Ghiorgis, ṣọ́ọ̀ṣì Saint George, dúró lọ́tọ̀ ṣùgbọ́n kòtò so ó pọ̀. Àpẹẹrẹ àgbélébùú rẹ̀ ṣe pàtàkì, ṣùgbọ́n fífi gbogbo àkíyèsí sí i nìkan lè bo ìbáṣepọ̀ àwọn ṣọ́ọ̀ṣì yòókù mọ́lẹ̀.
Àdúgbò tó yí wọn ká tún jẹ́ apá ìtàn. Ilé àṣà tó ní ìrísí yíká, tí a kọ́ pẹ̀lú òkúta agbègbè, so ilé ńlá mọ́ ìtàn ilé ojoojúmọ́. Wíwo gbogbo ilẹ̀ yìí pọ̀ ń fún wa ní ìmọ̀ tó péye ju kí a wo ṣọ́ọ̀ṣì kọ̀ọ̀kan gẹ́gẹ́ bí ohun fọ́tò lọ.
UNESCO sọ pé ìrìnàjò mímọ́ àti ìjọsìn tó ń tẹ̀síwájú wà ní àárín iye ibi náà. Fún àlejò, èyí ń tọ́ka sí ibi tó ṣì ní ìtumọ̀ mímọ́. Ilé, ọ̀nà tó wà láàárín wọn àti àwọn tó ń lò wọ́n jẹ́ apá àyíká àṣà kan náà.
Ìtọ́jú tún fi apá míì hàn: àkọsílẹ̀ náà sọ nípa ìbàjẹ́ omi àti bí ohun ààbò ṣe ń kan ìrísí ibi náà. Àlàyé yìí fi ìṣòro dídáàbò bo ilé àti ìrísí rẹ̀ hàn, ṣùgbọ́n kì í ṣe àyẹ̀wò tuntun. Iye Lalibela wà nínú àpáta, ààyè àti ìgbésí-ayé ẹ̀sìn tó so pọ̀.