Abebe Bikila ya lashe marathon na Olympics a Rome a ranar 10 ga Satumba 1960 yana gudu babu takalmi. World Athletics ta bayyana shi a matsayin baƙar fata ɗan Afirka na farko da ya samu zinar Olympic marathon. Hoton abin tunawa ne, amma sakamakon nasarar gasa ce, ba labarin takalmi kawai ba.

Bikila ya zo daga Habasha bayan shiri tare da mai horo Onni Niskanen. Bayanin tarihi na hukuma ya bayyana horo da takalmi da kuma babu takalmi, da matsalar samun takalmi mai daɗi kafin gasar. Zaɓinsa a Rome ya shafi wannan yanayi, ba hujjar cewa kayan aiki ba su da amfani ba.

Tseren ya zama fafatawa tsakanin Bikila da Rhadi Ben Abdesselam na Morocco. Sun ci gaba tare har zurfin nisan kafin Bikila ya yi muhimmin yunƙuri da kusan mita 500 suka rage. Wannan rabuwa ta ƙarshe tana cikin ainihin bayanin yadda ya lashe zinariya.

Bikila ya kammala da 2:15:16.2 a cewar waiwayen World Athletics. Ben Abdesselam ya samu azurfa kusan daƙiƙa 25 bayansa, Barry Magee na New Zealand kuma tagulla. Ambaton sauran masu lambobin yabo yana kiyaye gasar a matsayin fafatawar duniya maimakon hoto ɗaya ya ɓoye sauran ’yan wasa.

Bayan shekaru huɗu, Bikila ya sake lashe taken Olympic marathon a Tokyo, wannan karon da takalmi. Nasarar ta biyu ta faɗaɗa labarin fiye da gudu babu takalmi. Ƙwarewarsa ta bayyana a wasanni biyu da yanayi daban, don haka shiri da ikon gasa suna da muhimmanci a tarihin.

Rome 1960 ta kasance muhimmin matsayi ga gudun dogon zango na Afirka, amma ma’anarta ba ta bukatar ikirarin cewa tsere ɗaya ne ya haifi duk zakarun baya. Misali ne tabbatacce mai ƙarfi. Tunawa da ɗan wasa, abokan hamayya da tseren tare yana ba wannan misali cikakkiyar daraja.