Àwọn ìṣàn búráùn tó ń wọ Hannah Bay àti Rupert Bay ní Canada lè dà bí ife tíì ńlá láti ojú ọ̀run. Ìròyìn NASA Earth Observatory ti October 6 ṣàlàyé pé ìmọ̀ kemika wà lẹ́yìn ìfiwéra náà. Àwọn odò tó ń kọjá igbó àti ilẹ̀ olómi ń gbé ohun ewéko tó tú sínú omi lọ sí etíkun.
Ewé, èèpo igi, gbòǹgbò àti ilẹ̀ ń tú àwọn nkan sílẹ̀ bí wọ́n ṣe ń rà. Àwọn kemika kan ń fa ìmọ́lẹ̀ búlúù àti ultraviolet mọ́ra, tí omi sì ń dà bí búráùn. Àwọn ohun tó tú sínú omi yìí ní nkan tó jọ tannins àti lignins. Àwọ̀ náà nìkan kò jẹ́ ẹ̀rí pé ilé-iṣẹ́ ti da ohun ìdọ̀tí sí omi.
Landsat 9 ya àwòrán náà ní September 27. Ó fi omi odò hàn bí ó ṣe ń tan lórí pẹ̀tẹpẹ̀tẹ̀ tí kò jinlẹ̀, tí ó sì ń dàpọ̀ mọ́ omi James Bay. Èérún ilẹ̀ tó ń fò nínú omi tún ń fún un ní àwọ̀ búráùn. Ìgbì àti ìṣàn odò ń gbé pẹ̀tẹpẹ̀tẹ̀ sókè, wọ́n sì ń dá àwọn àwọ̀ fẹ́ẹ́rẹ́ sílẹ̀.
Etíkun náà tún ń yí padà lọ́ra gan-an. Ilẹ̀ ṣì ń gòkè lẹ́yìn tí ìwúwo yinyin àtijọ́ kúrò lórí rẹ̀, ètò tí a ń pè ní postglacial rebound. Àwọn odò tún ń fi èérún ilẹ̀ kún un. Etíkun tó fẹ̀, tí kò jinlẹ̀ àti àwọn ohun tí odò ń kó wá ń pa pẹ̀tẹpẹ̀tẹ̀ mọ́. Àwọ̀ jẹ́ apá kan ṣoṣo.
Lórí ilẹ̀, àwọn àmì ewéko tó ní ẹ̀ka ń fi ìyàtọ̀ ìdàgbàsókè ewéko àti ìṣàn omi hàn. Àwọn ẹ̀gbẹ́ odò tó ní igi púpọ̀ dúdú sí i, nígbà tí ilẹ̀ peat olómi ní igi díẹ̀. Àwòrán náà so kemika odò pọ̀ mọ́ igbó, ilẹ̀ àti pápá olómi tí omi ti kọjá kí ó tó dé bay.
Ìròyìn NASA tún sọ nípa ìtàn àwọn Cree àti pàtàkì beaver nínú àṣà àti òwò agbègbè náà. Ẹ̀kọ́ sáyẹ́ǹsì ni pé àwọ̀ tó ń fa ojú nílò ìtumọ̀ tó dá lórí ipò ibi náà. Ọ̀pọ̀ iṣẹ́ ìṣẹ̀dá lè wà nínú àwòrán kan. Mímọ ìyàtọ̀ ohun tó tú sínú omi àti èérún ilẹ̀ ń ran ìtumọ̀ satẹlaiti lọ́wọ́.